Hey fa?! Voordat je antwoord hebt gegeven, is de persoon alweer mijlen verder. Aan de telefoon wil je iets vragen en de persoon aan de andere kant van de lijn, begint alvast in te vullen wat jij nog niet had gezegd. Herkenbaar? Hoe komt het toch, dat mensen zo ongeduldig zijn tegenwoordig?

In het verkeer: Het licht springt op groen en de mensen beginnen al luid te toeteren, voordat je goed en wel de kans hebt om op te trekken.  Het liefst zouden ze gewoon over de berm of de vluchtstrook rijden om je in te halen, om maar niet te hoeven wachten.

Op school: zie je dat kinderen een steeds kortere spanningsboog hebben. Ze nemen niet eens de moeite om iets te lezen, luisteren maar half naar instructies en kijken voortdurend op de klok. Het liefst rennen ze zo gauw mogelijk weer door naar de volgende les, die nog helemaal niet begonnen is. Dat dit gedrag ten koste gaat van hun prestaties, schijnt ze niets uit te maken.

Rustig muziek luisteren is er ook niet meer bij. Het liefst skippen mensen telkens door naar het volgende nummer, zonder ook maar een enkel liedje helemaal af te luisteren.  Is luisteren dan niet meer van deze tijd? of is hier iets anders aan de hand?

Waar zou het aan liggen? Sommigen wijten het aan stress, waar wij dagelijks mee te maken hebben, nu in veel bedrijven één persoon het werk moet doen van meerdere collega’s tegelijk.

Cultuur speelt misschien ook een rol, want hoe langer we in het westen wonen, hoe meer we vervreemd raken van onze oorspronkelijke gebruiken. Het respect dat mensen vroeger voor elkaar hadden, neemt ook steeds meer af.

Daar komt nog bij dat de angst voor Covid-19 maakt dat mensen voortdurend voor elkaar weg willen rennen, uit angst om besmet te raken.

Hoewel al deze factoren zeker bijdragen aan het gebrek aan geduld dat we voor elkaar hebben, ligt de hoofdoorzaak toch een stukje dieper.

Oorzaak ligt dieper

In de 80-er jaren, hadden we maar twee of drie kanalen op de televisie en zat je met het hele gezin rond half zeven op de bank naar dezelfde programma’s te kijken. Als je de volgende dag naar je werk of naar school ging, kon je gewoon meepraten over de programma’s van de vorige avond.  Tegenwoordig hebben we natuurlijk veel meer om uit te kiezen en zijn we niet meer afhankelijk van een bepaald tijdstip om iets te zien. We kunnen zelfs stellen dat televisie uit de mode is, want internet is natuurlijk veel spannender.  Internet heeft het leven een stuk makkelijker gemaakt en in deze tijd merken we dat het ook wel handig is dat we hierdoor in veel beroepsgroepen gewoon vanuit huis kunnen werken en artikelen online kunnen bestellen. Het gevolg is wel dat de mensen die hier mee opgegroeid zijn, steeds meer geneigd om visueel te denken. Sinds de invoering van eerst MTV en nu You Tube, willen mensen steeds liever naar muziek luisteren, als daar ook beelden bij zijn.

Revolutie

We kunnen ons een wereld zonder internet haast niet meer voorstellen. Toch is het nog niet zo heel lang geleden dat we hiermee voorzichtig kennismaakten. Je hoefde opeens geen brieven en kaartjes meer te sturen, want e-mail kwam hiervoor in de plaats.

Google was in de jaren ‘90 nog niet uitgevonden, maar wie handig was kon al heel wat informatie van het net halen, waar een ander voor naar de bibliotheek moest. Toch kwam de échte internet revolutie pas bij de invoering van de I-phone en wifi. Plotseling konden mensen met dit apparaatje op zak, ook onderweg gebruik maken van alle voordelen. Je hoefde niet meer te bellen als je wat later was, want nu kon je ook mailen (en later appen) vanuit de file. Plus het weerbericht in de gaten houden en alvast kijken hoe laat de trein kwam. We zijn inmiddels zo verslaafd geworden aan deze kleine computer op zak, dat we niet meer zonder kunnen. Als je hem eenmaal hebt, wil je elke vijf minuten weten of er nieuwe berichten zijn.  Weinig mensen zullen erbij stilstaan dat juist het constant checken, een negatieve invloed heeft op het functioneren van onze hersenen.

Fastfood

Door dit checkgedrag, went ons brein er namelijk aan, om steeds kleine stukjes informatie binnen te krijgen, die als hapklare brokken binnenkomen. Die brokjes kunnen we, net als de patatjes van McDonald’s, maar moeilijk verteren. Het gevolg is, dat ons geheugen achteruit gaat. Het verklaart een hoop, maar daar blijft het niet bij. Hoe meer we surfen op het net, hoe meer prikkels we constant krijgen. De hersenen draaien als het ware overuren en blijven, ook als je het scherm uitzet, voortdurend op zoek naar nieuwe prikkels. Het gevolg is dat we ons steeds minder goed kunnen concentreren op één taak tegelijk. Geen wonder dat mensen onrustig en ongeduldig worden. Wie weet is dat voor veel kinderen ook wel de reden dat ze de diagnose ADHD opgeplakt krijgen.

Social Networks

Daar komt nog bij dat we op Facebook, Instagram en Whatsapp in korte, bondige zinnen communiceren. De generatie die zich niet kan herinneren hoe het is om een telefoongesprek te beginnen, of een officiële brief te schrijven, zal zich ook in de mondelinge en schriftelijke communicatie op dezelfde directe manier proberen te uiten. Aan conventies en lange verhalen zijn ze niet meer gewend.

Op scholen zijn ze zich hiervan bewust en gaat men steeds meer gebruik maken van smartboards en computers, in plaats van boeken.  Dat heeft best zijn voordelen, want in deze tijd houden docenten via sociale media contact met hun leerlingen. Toch verwachten ze tegelijkertijd, dat kinderen grote hoeveelheden informatie kunnen onthouden, die ze hebben gelezen op papier en gaan ze er bij de eindexamens vanuit dat jongeren voor lange tijd achtereen stil kunnen zitten, om te luisteren naar mondelinge instructies. Daarin loopt ons onderwijssysteem dus nog best achter. Het gevolg is dat jongeren steeds matiger presteren en dat ze minder goed zijn voorbereid op het vervolgonderwijs.

Wat kunnen we hier nog tegen doen? Niet veel. Thuis kunnen we het proces nog een beetje vertragen, door onze (klein)kinderen van jongs af aan te leren luisteren naar verhalen. Anansi tori’s, anekdotes, liedjes, moppen en raadsels. We kunnen Mart Radio aanzetten en zorgen dat kinderen nog iets meekrijgen van de eigen cultuur, zolang ze ervoor open staan. We kunnen thuis muziek draaien, ze voorlezen voor het slapen gaan en spelletjes met ze doen, om hun geheugen te trainen. Het gebruik van smartphone, TV en (spel)computer zoveel mogelijk aan banden leggen. Maar helemaal tegenhouden, kunnen we het nooit. Vroeg of laat zullen we er toch aan moeten geloven en gaan ook onze (klein)kinderen mee met de stroom. Het wordt in deze moderne maatschappij gewoon van ons verwacht, dat we een smartphone hebben en altijd bereikbaar zijn.  Het maakt je enorm efficiënt en je hebt altijd wat om naar te kijken. Maar wegen de voordelen wel op tegen de nadelen? Dat is de vraag die we elkaar moeten stellen, als we zien dat er een generatie ontstaat, die zich steeds minder goed kan concentreren. Vooral als je bedenkt dat de lange termijn gevolgen nog niet eens ontdekt zijn.

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *